अकोला;~आरबीआय डिजिटल चलन: गेल्या अनेक डिजिटल करन्सी आरबीआयआयच्या संयुक्त विद्यमाने चर्चा सुरू आहे. सप्टेंबर 1 नोव्हेंबरपासून रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया मोठ्या डीलमध्ये डिजिटल रुपाचा प्रकल्प सुरू करणार आहे. यासाठी एकूण 9 बँकांची निवड करण्यात आली. आहे.
आरबीआय डिजिटल चलन: गेल्या अनेक डिजिटल करन्सी आरबीआयआयच्या संयुक्त विद्यमाने चर्चा सुरू आहे. सप्टेंबर 1 नोव्हेंबरपासून रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया मोठ्या डीलमध्ये डिजिटल रुपाचा प्रकल्प सुरू करणार आहे. यासाठी एकूण 9 बँकांची निवड करण्यात आली आहे. डिजिटल रुपाचा वापर प्रथम मोठ्या पेमेंट आणि सेटलमेंटसाठी केला जाईल. क्रिप्टचा अर्थसंकल्पात डिजिटल चल आणण्याची घोषणा केली होती. आटोरि रिझव्र्ह डिजिटल रुपी (डिजिटल रुपया) लाँच करण्याची ब्लू प्रिंट तयार केली. रिझव्र्ह्हाच्या म्हणण्यानुसार, सरकारी सिक्युरिटीजच्या खरेदी आणि विक्रीवरून यानंतर महिन्याभरात किरकोळ व्यवहारासाठी डिजिटल रुपाचा पायलट प्रोजेक्टही सुरू केला जाईल.
डिजिटल चलन विरुद्ध डिजिटल रुपया
क्रिप्टोकरन्सला नियम मान्यता नाही. पण रिझर्व्हचा डिजिटल रुपी वैध असेल. क्रिप्टो करन्सीच्यचा मूल्य चढ-उतार होत असतो. पण डिजिटल रुपयात असे होणार नाही. क्रिप्टन्सीमागे कोणताही ठोस आधार नाही. त्याचप्रमाणे, डिजिटल रुपी नोटांच्या छपाईच्या बदलामध्ये एक भौतिक महत्त्व म्हणून पर्याय असेल. रिझव्र्ह बँक डिजिटल रुपयाच्या सुरक्षिततेसाठी चौकशी समिती ठेवणार आहे. कारण रुपया रिझव्र्ह हा डिजिटल व्यवहार असेल. फिजिकल नोटची सर्व डिजिटल विश्वामध्ये देखील उपलब्ध असतील. लोकांना डिजिटल रूपात चलनी नोट रूपांतर करण्याची सुविधा. डिजिटल चलन बँक खाते उघडण्याची गरज नाही.
डिजिटल रुपया आणि डिजिटल पेमेंट मधील फरक
डिजिटल रुपी सर्वांसाठी आणि डिजिटल पेमेंट फरक फरक नाही. पण बँका आणि रिझव्हर्ह कारण डिजिटल रुपया ही बँकांची वित्तीय संस्था नसून ती रिझव्र्ह बँकेची बँक असेल. उदाहरणार्थ, जर एखाद्या व्यक्तीने पैसे जमा केले असतील तर ते व्यवहार्य आहे. कारण, पैसे ग्राहकांना त्यांच्यानुसार परत करणे हे आहेत. पण डिजिटल रुपयाची ही बँक नसून, रिझव्र्ह . आणखी एक फरक म्हणजे डिजिटल रुपयावर कोणतेही व्याज जमत नाही. राजकारण पैसे ठेवले तर त्याला व्याज. पण डिजिटल रुपयावर कोणतेही व्याज भाग नाही.
डिजिटल रुपी आणि चलनी नोटमधला फरक काय?
पेमेंट सिस्टीममधील डिजिटल मूल्याचा दुवा UPI शी डिजिटल रुपी देखील जोडला जाईल. विशिष्ट लोक पेटी, फोनपेवॉल्ट इतर मूल्यांच्या लेटसह व्यवहार करू शकतील. जसे 10, 20, 50, 100, 500 च्या नोटा आहेत. प्रत्येक व्यक्ती किती डिजिटल पैसे ठेवू शकते याची खात्री देखील निश्चित केली जाऊ शकते. डिजिटल चलनाने पेमेंट करताना गुप्तता राखण्याचा प्रयत्न केला. निवडक सरकारी एजन्सी, इतर डिजिटल रुपयाने केलेल्या व्यवहारांची संपूर्ण माहिती दिली जाऊ शकत नाही.
डिजिटल रूपे काय फायदेशीर आहेत?
डिजिटल मूळ नोटांची छपाई, बँकांच्या शाखा, एटीएमपर्यंत पोहोचण्याचा खर्च वाचणार आहे. या एकाच नोटा जळणे, कापणे, भिजणे या समस्यांपासून सुटका होईल. गेल्या आर्थिक वर्षात रिव्हिव्र्हात 5 हजार कोटी रुपये खर्च करावे लागतील. संपूर्ण वर्षासाठी, हा खर्च कमी होतो आणि छापण्यासाठी चलनाच्या वाढतो. मी सेटलमेंटचा माहौलही कमी होईल. युगानुकूल उद्योजक आणू ही आधारित नवीन तंत्रज्ञान उत्पादने करू शकतील.
आपल्या प्रतिक्रिया द्या....